CHUYÊN ĐỀ LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. Lý do chọn đề tài.
Chúng ta đang thực hiện những nhiệm vụ trọng đại của đất nước là hoàn thành CNH – HĐH đất nước, để đưa Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu. Nhiệm vụ đó gắn liền với việc đổi mới khoa học công nghệ, phát triển giáo dục và đào tạo. Đường lối đổi mới của Đảng ta củng đã chỉ rõ: Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Trong những năm qua ngành giáo dục đã có nhiều nỗ lực đổi mới và bước đầu đã đạt được một số thành tựu quan trọng. Tuy nhiên ở một góc độ nào đó, nó vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định, đó là trên thực tế giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và sự nghiệp đổi mới đất nước. Đặc biệt mục tiêu đào tạo và nội dung phương pháp chưa thể hiện được yêu cầu của xã hội, chưa sát với thực tiễn. Chính điều đó là nguyên nhân làm cho chất lượng giáo dục thấp, trình độ văn hoá nghề nghiệp, năng lực thực hành, hiểu biết xã hội nhân văn của học sinh trở nên yếu kém.
Trong bối cảnh chung đó, việc dạy - học lịch sử ở các trường phổ thông cũng cần phải được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo. Bác Hồ đã từng nói:
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
Trên thực tế, có nắm bắt được lịch sử và rút ra được những bài học kinh nghiệm quý báu từ lịch sử, chúng ta mới có cơ sở để xây dựng và phát triển cái mới, cái tiến bộ. Vì vậy, ngoài việc dạy học giúp học sinh nắm bắt được nguồn sử liệu của thế giới, của đất nước, chúng ta còn phải gieo vào lòng học sinh tình yêu quê hương, yêu chính mảnh đất mình đang sinh sống thông qua những trang sử vẻ vang do chính cha ông mình đã xây dựng lên.
Trong chương trình đổi mới sách giáo khoa của khối THPT, môn lịch sử lớp 10 và 11 có giành 1 đến 2 tiết để dạy về môn lịch sử địa phương nhưng nguồn sử liệu thì chính giáo viên phải tự khai thác. Vì thế hiệu quả chưa cao và nó phụ thuộc quá chặt chẽ vào tâm huyết của mỗi giáo viên. Là một giáo viên dạy ở Sơn La - một đia bàn miền núi Tây Bắc gắn với trang sử dựng và giữ nước hào hùng của dân tộc, tôi rất trăn trở với vấn đề khai thác nguồn sử liệu địa phương để đưa vào giảng dạy. Và trên thực tế qua các năm tìm tòi, đưa vào trong giảng dạy, tôi mạnh dạn đưa ra một vài sáng kiến để đồng nghiệp và học sinh tham khảo.

II. Nhiệm vụ và đối tượng nghiên cứu.
1. Nhiệm vụ của đề tài:
Trên thực tế tìm hiểu, phân tích về khả năng tiếp cận và nhận thức nguồn sử liệu địa phương của học sinh dân tộc miền núi nói chung và học sinh trường THPT Mai Sơn nói riêng. Đề tài khẳng định kết quả đã đạt được, đồng thời xác định rõ những hạn chế còn tồn tại, đề ra những biện pháp khắc phục nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác giảng dạy và học tập của thầy và trò trong nhà trường. Cụ thể là:
- Làm rõ cơ sở lí luận của đề tài.
- Điều tra tổng hợp về số lượng và đánh giá đúng thực trạng vấn đề học bộ môn lịch sử địa phương của học sinh những năm gần đây.
- Định hướng cung cấp một số nguồn sử liệu địa phương của Sơn La để đưa vào giảng dạy trong nhà trường.
2. Đối tượng nghiên cứu đề tài:
Đề tài tập trung vào nghiên cứu cách khai thác nguồn sử liệu địa phương Sơn La để đưa vào chương trình giảng dạy bộ môn lịch sử, nhằm giúp học sinh có cái nhìn khách quan và hình thành tình yêu quê hương thông qua niềm tự hào về trang sử vẻ vang của địa phương mà cha ông ta đã phải đổ bao mồ hôi, xương máu xây dựng lên. Cung cấp một số ví dụ thực tế lấy từ lịch sử của địa phương Sơn La.
III. Phạm vi nghiên cứu đề tài.
Đề tài được nghiên cứu trên thực tế học sinh trường THPT Mai Sơn và thông qua các tư liệu lịch sử về mảnh đất, con người, Đảng bộ tỉnh Sơn La.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài sẽ sử dụng những phương pháp nghiên cứu cơ bản, chọn lọc, miêu tả, phân tích, diễn dịch, quy nạp, so sánh, thuyết trình…


B. NỘI DUNG.
I. Cơ sở lí luận.